การเลี้ยงปลาในบ่อดิน
โดย : นายอนุสรณ์ เจริญสุข ตำแหน่ง : ปราชญ์ชุมชน วันที่ : 2017-07-01-12:44:36ที่อยู่ : 14 บ้านใหม่ตาปูน หมู่ที่ 8 ตำบลนาแส่ง
ความเป็นมา / แรงบันดาลใจ / เหตุผลที่ทำ ->
การเลี้ยงปลา ในบ่อดินธรรมชาติ แบบประหยัดต้นทุนให้กับเกษตรกร เป็นการสร้างรายได้สร้างอาชีพที่มั่นคงได้อย่างดี ขอแค่มีพื้นที่สำหรับการขุดเพื่อทำเป็นบ่อสำหรับเลี้ยงปลา ซึ่งปลาโดยธรรมชาติทั่วไปจะอาศัยอยู่ตามแม่น้ำลำคลอง หรือในแหล่งน้ำจืดเท่านั้น การเพาะเลี้ยงปลาก็สามารถเพาะเลี้ยงได้ในหลากหลายแหล่งด้วยกัน แล้วแต่งบประมาณของผู้เพาะเลี้ยง แต่วิธีที่ง่ายและประหยัดต้นทุนหากจะเริ่มในการทำธุรกิจก็คงจะเป็นการเพาะเลี้ยงปลาในบ่อดิน วิธีเลี้ยงปลาในบ่อดินธรรมชาติ แบบประหยัดต้นทุนแรง ทำให้มีรายได้เพิ่มขึ้น
วัตถุประสงค์ ->
ขั้นตอนการเลี้ยงปลาในบ่อดิน
1. การเตรียมบ่อ ควรตากบ่อให้แห้งโดยใช้ปูนขาวฆ่าเชื้อโรค
2.หว่านปุ๋ยคอกลงบ่อเพื่อให้เกิดแพลงตอน
3.ปล่อยน้ำลงบ่อระดับน้ำประมาณ ความลึก 1.50 ม.
4.ปล่อยพันธุ์ปลา
5.อาหารที่ใช้จะผสมเองโดยคำนวณค่าโปรตีนของอาหารที่ผสมแล้วให้ได้ค่าโปรตีน 20 เปอร์เซ็น
การสร้างบ่อเลี้ยง/การเตรียมบ่อ
1. ออกแบบ และวางผังบ่อ โดยควรออกแบบสำหรับการเพิ่มหรือขยายบ่อในอนาคต
2. ขุดบ่อ และยกคันบ่อ โดยให้สูงกว่าระดับน้ำสูงสุดบริเวณโดยรอบในรอบปีที่มีน้ำท่วมสูง ซึ่งต้องให้เผื่อสูงไว้เกินประมาณ 30 เซนติเมตร
3. สร้างประตูระบายน้ำ บริเวณจุดต่ำสุดของคันบ่อ โดยประกอบด้วยตะแกรงตาถี่ที่ทำจากไม้ไผ่หรือเหล็ก
4. บ่อปลาที่ขุด ควรเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า และพื้นด้านล่างควรลาดเทไปด้านใดด้านหนึ่งในทิศทางการไหลของน้ำ
5. เมื่อขุดบ่อเสร็จให้โรยปูนขาวให้ทั่วก้นบ่อ ขอบบ่อ และตากทิ้งไว้ประมาณ 15 วัน จึงจะปล่อยน้ำเข้า อีกประมาณ 7 วันต่อมาจึงถ่ายน้ำออกเพื่อรับน้ำใหม่ หากน้ำไม่เพียงพอก็ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนท่ายออก
6. หว่านโรยมูลสัตว์ เพื่อให้เกิดอาหารจำพวกแพลงตอนพืช และไรน้ำ สำหรับระยะที่ปล่อยปลาขนาดเล็ก
7. พื้นที่คันบ่อโดยรอบ ควรปลูกต้นไม้ไว้เป็นร่มเงาแก่ปลา ทั้งนี้ ควรเลือกปลูกไม้ที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ ทั้งด้านสมุนไพร ผลไม้การเตรียม และปล่อยพันธุ์ปลา
การเตรียมพันธุ์ปลา สิ่งที่ต้องพิจารณา คือ ชนิดปลา อัตราการเลี้ยงที่เหมาะสมกับบ่อเลี้ยง
1. ชนิดปลาที่จะเลี้ยง ควรพิจารณาที่ความเข้าใจ และความชำนาญของผู้เลี้ยงเป็นสำคัญ รวมถึงการตลาด ราคาปลา2.อัตราการปล่อยที่เหมาะสมกับบ่อเลี้ยง อัตราปล่อยปลาเลี้ยงในบ่อดิน ขึ้นอยู่กับคุณภาพน้ำ อาหาร และการจัดการเป็นสำคัญ โดยทั่วไปจะปล่อยลูกปลาขนาด ๓-๕ ซม. ลงเลี้ยงในอัตรา ๑-๓ ตัว/ตารางเมตร หรือ ๒,๐๐๐-๕,๐๐๐ ตัว/ไร่
อาหาร และการให้อาหาร
การเลี้ยงปลาเพื่อจำหน่าย โดยทั่วไปนิยมใช้อาหารสำเร็จรูป เพราะจะทำให้ผลผลิตสูง การให้อาหารปลาต้องคำนึงถึงชนิดปลา ว่าเป็นปลากินพืชหรือปลากินเนื้อ ส่วนอาหารที่ให้ ต้องคำนึงถึงคุณค่าทางอาหารที่มีประโยชน์ต่อปลา และใช้ปริมาณเท่าใดการให้อาหาร การใส่ปุ๋ยเป็นการให้อาหารแก่ปลานิลที่สำคัญมากวิธีหนึ่ง เพราะจะได้อาหารธรรมชาติที่มีโปรตีนสูงและราคาถูก แต่เพื่อเป็นการเร่งให้ปลาที่เลี้ยงเจริญเติบโตเร็วขึ้นหรือถูกต้องตามหลักวิชาการ จึงควรให้อาหารจำพวกคาร์โบไฮเดรทเป็นอาหารสมบทด้วย เช่น รำ ปลายข้าว และเศษเหลือของอาหารที่มีโปรตีนสูง เช่น กากถั่วเหลือง อาหารผสมซึ่งมีปลาป่น รำข้าว ปลายข้าว มีจำนวนโปรตีนประมาณ ๒๐% เศษอาหารที่เหลือจากโรงครัวหรือภัตตาคาร อาหารประเภทพืชผัก
วัตถุดิบ (ถ้ามี) ->
อุปกรณ์ ->
สำหรับการพัฒนาอาชีพ ควรกระตือรือล้นในการพัฒนาอาชีพอย่างต่อเนื่องโดย เรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ทั้งในด้านวิชาการและวิชาชีพโดยการเข้าร่วมรับการอบรม การสัมมนาในสถานที่ ต่างๆ เป็นประจำ แลกเปลี่ยนความรู้กับผู้อื่นอยู่เสมอ ทำให้รู้สึกพึงพอใจกับอาชีพของตนเองอย่างมากเนื่องจากอาชีพในปัจจุบันสามารถตองสนองความต้องการทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจได้เป็น อย่างดี
กระบวนการ/ขั้นตอน->
ข้อพึงระวัง ->